Voor een sociale en duurzame gemeente

Is basisinkomen links, rechts of gewoon vooruit

Daar zaten we dan in het ontmoetingscentrum De Kiepe in Nieuwe Pekela vol verwachting te wachten op de discussie over het basisinkomen. Initiatiefneemster Nienke Homan, fractievoorzitster van de GroenLinks Statenfractie in de provincie Groningen wil de discussie aanzwengelen over de mogelijkheden en de noodzaak elke Nederlander van een basisinkomen te voorzien.

Nienke legde in eerste instantie de 40 aanwezigen uit wat ze met het begrip bedoelde. Basisinkomen: “ Een onvoorwaardelijk inkomen net boven minimumloon. Alle toeslagen komen te vervallen en alle (belaste) bijverdiensten mogen worden behouden”

Op de websites: www.mieslab.nl in Groningen en de vereniging basisinkomen www.basisinkomen.nl is meer achtergrondinformatie te vinden.

Door het huidige systeem is er een tweedeling tussen de werkenden en de niet werkenden. In zijn algemeenheid verhoogt een basisinkomen de waardering voor onbetaald werk waardoor meer gelijkwaardigheid ontstaat. Nienke noemt nog een paar voordelen: geen armoede meer, geen kostwinnersbeginsel, sterke ontwikkeling van creativiteit, sterke daling misdaad en huiselijk geweld door afgenomen spanningen rond de financiën, meer ruimte voor mantelzorg en nabuurschap, veel minder lichamelijke en psychische ziekte, herverdeling van de beschikbare banen, opleving regionale economie.

Het huidige systeem van herverdelen kost veel geld. Het basisinkomen kan voor een deel gefinancierd worden uit kosten die bij invoering niet meer nodig zijn. Denk hierbij aan uitvoering, controle en handhaving van uitkeringen. Uit experimenten in het buitenland blijkt dat, tegen de verwachting in, misdaad daalt en de (geestelijke) gezondheid verbetert. Hierdoor wordt bespaard op zorg- en re-integratiekosten. Het is een goed onderzochte wetmatigheid dat juist mensen die financieel onder druk staan vaak verkeerde financiële beslissingen nemen. Door het basisinkomen krijgen mensen meer rust en worden hierdoor creatiever in het bedenken van oplossingen.

Voor GroenLinks zijn belangrijke argumenten om te ijveren voor een basisinkomen:
– herverdeling van macht en middelen waardoor meer gelijkwaardigheid ontstaat,
– stimuleert ondernemerschap en creativiteit,
– werkt als een soort microkrediet,
– is per saldo voordeliger voor de economie.

De zaal aan het woord
Na de pauze mocht de zaal voor- en nadelen spuien.
Duidelijk werd dat de meeste aanwezigen problemen zagen met de financiering (voor een invoering in Nederland met iedereen boven de 18 jaar € 750,- per maand is 30 miljard te kort), de ontbrekende prikkel om nog te gaan werken en te studeren en de mogelijke instorting van de economie. Ook werd gevreesd voor toename van apathie en het ontbreken van handen voor vies of onaangenaam werk.
De herverdeling van werk en het meer tijd hebben voor andere zaken (vrijwilligerswerk, politiek actief zijn etc.) kwam als voordeel sterk naar boven.

Ter afsluiting vertelde Homan over een experiment in de stad Groningen met betrekking tot het begrip basisinkomen. Het ging om een probeersel waarbij 100 personen met een uitkering waren betrokken.

GroenLinks provincie Groningen wil op korte termijn bekijken of een dergelijk project ook in de regio Oost-Groningen kan worden opgezet. “Met minimaal 1000 mensen en een doorsnede van de samenleving, werkenden en niet werkende.” Dit laatste is belangrijk. Als je echt wil onderzoeken of er een herverdeling van werk zal plaatsvinden moet de experimentgroep voldoende groot zijn en ook qua inkomen divers genoeg.

Robotisering
De ideeën rond basisinkomens in Nederland stammen uit de jaren ’80 . Toen kende Nederland een nog grotere werkloosheid. De gedachte verwaterde in de bloeiperiodes erna.
Op dit moment is er in Groningen veel werkloosheid. In deze context wordt vaak de toenemende robotisering genoemd. Je kan, zoals sommige politici doen, vooral de negatieve kanten benadrukken. Maar je kan er ook de voordelen van inzien.
De robotisering en automatisering is al veel langer aan de gang. Wees nou eerlijk, wie zit nog te wachten om de hele dag brieven te typen of achter een vuilniswagen te lopen. Als de meerwaarde die door robotisering ontstaat eerlijk verdeeld wordt is het eerder een zegen dan een last. Door een onvoorwaardelijk basisinkomen en toenemende robotisering zou de 15-urige werkweek wel eens realiteit kunnen worden.

Conclusie
In al zijn eenvoud klinkt het erg aantrekkelijk. Ook al moet er nog veel uitgezocht worden en blijven er nog veel vragen over, het experiment lijkt zeker de moeite waard. Zeker nu steeds meer blijkt dat het huidige rondpompen van geld heel duur is en zo langzamerhand dreigt vast te lopen.

Gelukkig heb ik een robotje om dit stuk op te typen en te verspreiden onder diegene die het wil lezen. Moet er niet aan denken om net achter de stencilmachine vandaan alle bussen bij langs te moeten.

 

1 Reactie op Is basisinkomen links, rechts of gewoon vooruit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Archief per categorie
Archief berichten